ZagońRowerDoRoboty: Wiemy, że na początku było słowo. A potem „Polska na rowery”? Skąd pomysł na akcję i to jeszcze tak ambitną?
Bohdan Pękacki: Nie jestem pomysłodawcą – niestety, bo taki prosty pomysł mógł przyjść tylko do głowy wybitnej.
W Agorze, naszej firmie, jest mnóstwo osób mniej lub bardziej rowerowych, którym „sprawa siodełkowa” leży na sercu. Lokalne oddziały „Gazety Wyborczej” od lat zajmują się lokalną rowerową polityką, często z sukcesami.
Od strony sportowej bardzo blisko nam do Mai Włoszczowskiej, z którą współpracujemy. Do tego mamy „po sąsiedzku” starszą i doświadczoną, bardzo popularną akcję „Polska biega”.Gdyby się nad tym zastanowić – akcja „Polska na rowery” po prostu musiała powstać.

ZagońRowerDoRoboty: Część ludzi kojarzy akcję „Polska na rowery’ bardziej ze sportem, czy odpowiada Ci to?
Bohdan Pękacki: Dobre pytanie, można na nie odpowiadać długo i zawile. Ale można tez prosto – rower jest rower.
Dziewczyna w sukience jadąca przez Warszawę na uczelnię, menedżer napinający co tydzień w maratonach, pan z brzuszkiem z zakupami w sakwach, kurier rowerowy śmigający w samochodowej dżungli, starsza pani na niedzielnej przejażdżce – to prawda, że sporo ich dzieli, ale też trochę łączy. Tego szukam w swojej pracy.

ZagońRowerDoRoboty: Kiedy ostatnio miałem okazję przyjechać do Agory na Czerską to jakoś specjalnie dużo rowerów nie rzuciło mi się w oczy.  Jak jest w rzeczywistości?
Bohdan Pękacki: Byłeś na Czerskiej rano, prawda? Kiedyś jeden dziennikarz powiedział mi „Nie po to wybierałem ten zawód, żeby teraz zrywać się o świcie”. Wiele osób zaczyna u nas pracę około południa i siedzą tutaj do wieczora, kiedy robi się gazetę. Podobna sytuacja jest w internecie i innych mediach. Rzeczywistość jest taka: w budynku pracuje – strzelam – 800 osób, w sezonie zdarzają się dni w których w garażu, na korytarzach w środku i przy stojakach na zewnątrz stoi ponad 80 rowerów wszystkich rodzajów – kiedyś liczyłem. Dziesięć procent to przyzwoity wynik, prawda? Ostre koła, holendry, szosy, składaki, trekkingowe, górale i wszystkie hybrydy, jakie można sobie wyobrazić. A w tym kilka arcydzieł rowerowej sztuki… Po prostu musisz się zatrzymać i chwilę popatrzeć.

ZagońRowerDoRoboty: Wierzysz w to, że w wielu firmach kierownictwo pomogłoby chętnym w dojeżdżaniu rowerem do pracy, tylko nie mają dobrych wzorców i nie czują, że takie działanie to również jest forma marketingu i budowania wizerunku firmy?
Bohdan Pękacki: Nie znam się na tym, ale pewnie coś w tym jest. Rower jest po prostu fajny, a który właściciel firmy czy akcjonariusz nie chciałby, żeby jego firma była kojarzona w z czymś fajnym? Ale prysznic w pracy i stojak pod budynkiem to tylko część znacznie większej układanki. Bo jeszcze potrzebna jest droga rowerowa do pracy, a przydałaby się także do przedszkola, żeby można było przed pracą odwieźć dziecko, do ścieżki wypadałoby dorzucić śluzy rowerowe i bezpieczne przejazdy przez skrzyżowania, kontrapasy. Do tego z kolei niezbędne są odpowiednie przepisy, a nie te które mamy w tej chwili – tworzone w zupełnie innej epoce transportowej, przy innym natężeniu ruchu i przy innej, że tak powiem, „rowerowej geografii”. Są na przykład przepisy, które doskonale organizują wyprzedzanie roweru na wąskiej drodze przez kombajn rolniczy, ale kompletnie nie sprawdzają się w mieście, gdy rowerzysta chce w miarę bezpiecznie skręcić w lewo. Wracając do pytania, bo chyba trochę odbiegłem – doceniam rolę pracodawców, ale oni obracają się w szerokiej rowerowej rzeczywistości i to w tym kontekście powstają wzorce i kreują się potrzeby.

ZagońRowerDoRoboty: A tak w ogóle to co tą z Polską? Daje się Ona wsadzić na te rowery? Czy możesz powiedzieć coś o efektach akcji?
Bohdan Pękacki: Z jednej strony w Polsce rower wciąż kojarzony jest z rekreacją, turystyką i sportem, a także – co pokazują badania – z wsią, gdzie udział rowerów w transporcie lokalnym jest tradycyjnie duży. Z drugiej strony rowerowa fala zalewająca miasta wzbiera z każdym rokiem – minionej zimy na ulicach Warszawy było więcej rowerzystów, niż 10 lat temu w sezonie. Wspieramy tę falę całymi naszymi siłami. Nasza akcja jest młoda, więc powiem tak: mam szczęście pracować w firmie, która coś tam w życiu publicznym tego kraju zmieniła. Nie widzę powodu, dla którego z akcją rowerową miałoby być inaczej.

ZagońRowerDoRoboty: A ty sam bardziej zaganiasz rower do roboty czy też jesteś pro-sportowy?
Bohdan Pękacki: Jestem rowerzystą miejskim, cokolwiek miałoby to oznaczać. W tej chwili na rowerze odbywam pewnie z osiemdziesiąt procent swoich podróży po mieście. Wyskoki sportowe i turystyczne miewam, ale z rzadka.

ZagońRowerDoRoboty: Nasze zgrane pytanie, ale Ciebie też zapytamy. Jak zachęcić ludzi do dojeżdżania do pracy na rowerze?
Bohdan Pękacki: Trzeba jeździć. Ale zaraz, zaraz… pytasz o media, czy o pracę organiczną? Każdy ma swoje sposoby. Marcin Hyła z inicjatywy „Miasta dla Rowerów” walczy z przepisami i urzędnikami. Konrad Muter, jeden z naszych autorów, od kilkunastu lat jeździ po mieście rowerem i uśmiecha się do ludzi. Asia Jałowiec pomaga w organizacji Święta Cyklicznego w Krakowie. Witek Kopeć w Łodzi prowadzi kapitalnego bloga „Łódź Cycle Chic”. My na stronie www.polskanarowery.pl pokazujemy, że rower to nie tylko getto sportowo-turystyczne i nie wymaga wiedzy tajemnej. Że może być codziennością. W siedzibie BGŻ, naszego partnera, jest świetny strzeżony parking rowerowy. Razom nas bahato, nas ne podolaty.

ZagońRowerDoRoboty: Jeden z nowych kandydatów na urząd Prezydenta Warszawy reklamuje się jako ten, który zrobi porządek z komunikacją miejską i ułatwi życie kierowcom aut. Gdybyś Ty miał coś do powiedzenia w temacie ułatwienia życia rowerzystom, to co byś zaproponował Warszawie?
Bohdan Pękacki: Rowerową rewolucję! Ale wtedy szybko przedstawiciele samochodowego lobby wywieźliby mnie na taczkach. Warszawa – podobnie jak wiele innych miast nie tylko w Polsce – na dłuższą metę musi wybrać między zrównoważonym transportem a samochodowym opętaniem. W zrównoważonym transporcie jest miejsce i dla rowerów i dla samochodów i dla komunikacji miejskiej. W Warszawie w tej chwili rządzi zmotoryzowana mniejszość, to jest miasto samochodów, a nie ludzi. Świetnym przykładem jest Plac Trzech Krzyży – większość przestrzeni tego naprawdę fantastycznego miejsca jest oddana samochodom – dominują szerokie jezdnie i duże parkingi, podobnie zresztą jak w całej przestrzeni miejskiej stolicy. Spróbuj przejechać rowerem zachodnią częścią placu, tak od Mokotowskiej do Żurawiej. Albo pal sześć rower, poobserwuj jak męczą się tam mamy z dziećmi.
To zresztą nie chodzi tylko o rowery – chodzi o odzyskanie przestrzeni miejskiej dla mieszkańców. Zabrano ją nam, oddano samochodom. A rower jest świetną soczewką, w której koncentruje się wiele problemów miejskiego życia. Rozmawiając o rowerze rozmawiamy o ekologii, sferze publicznej, bezpieczeństwie, społecznościach lokalnych, sztuce, modzie, polityce. Lubię myśleć o rowerowej rewolucji jako o awangardzie zmian w całym mieście.
I teraz – choć, jak mówiłem, to miasto samochodów, a nie ludzi, to ludzie się nie poddają. Tysiące mieszkańców każdego dnia buduje to miasto po swojemu. Dlaczego im nie pomóc? A najpierw – dlaczego nie posłuchać tego, co mają do powiedzenia? I w ten sposób dochodzimy do odpowiedzi na twoje pytanie – gdybym miał coś do powiedzenia, dopuściłbym do głosu rowerzystów. Zaprosiłbym ich do rozmowy i aktywnego udziału w budowaniu miasta, tworzeniu miejskiej polityki rowerowej i nie tylko.

ZagońRowerDoRoboty: Łoł, daj znać kiedy będzie kandydować! Będziemy zbierać podpisy! Z innej beczki teraz. Wiemy, że spędziłeś cześć wakacji rowerowo. Zdradzisz nam coś więcej?
Bohdan Pękacki: Niespecjalnie jest o czym opowiadać. Dopiero zaczynam odkrywać turystykę rowerową i sprawdzam się na krótkich trasach, tak do trzystu kilometrów, po Polsce. Na przyszły sezon planuję coś większego, wtedy będę się chwalił.

 ”Rowerzystka horyzontalna, czyli rozmowa z Agatą Saraczyńską „chorą” na cyklozę”

Z Agatą poznaliśmy całkiem przypadkowo. Można powiedzieć, że zamieszany był w to rower. W ostatnim piątek kwietnia 2009 roku udaliśmy się na Wrocławską Masę Krytyczną, aby „lansować” naszą idę Zaganiania Rowerów Do Roboty. Akurat tę Masę Krytyczną wstrzymała… policja. Gdy tak staliśmy i czekaliśmy, aż policjanci nas wszystkich wylegitymują, zagadnęła nas sympatyczna Pani, pytając o nam chodzi [to zresztą był nas pierwszy kontakt z mediami].

Wysłuchała nas, a potem powiedziała, że jest dziennikarzem i bardzo popiera takie inicjatywy. Obiecała, że napisze parę słów o naszej akcji, i tak się stało. Teraz wymyśliliśmy sobie, że zamienimy się rolami i to my zadamy jej parę
pytań.

ZagońRowerDoRoboty: Na początek pytanie filozoficzne. Dziennikarz to zawód czy powołanie?
Agata Saraczyńska: Dziennikarzem się bywa, choć to profesja i rodzaj skazy. Jestem historykiem sztuki, zajmowałam się obrazkami, architekturą, chciałam pracować w policji konserwatorskiej, prowadziłam galerię, byłam menadżerem kultury. Ale dopiero uczestniczenie w zdarzeniach, relacjonowanie ich, możliwość wpływania na rzeczywistość przez naświetlanie jej z własnej strony, dała mi tę dawkę adrenaliny, poczucie bycia po dobrej stronie, że chcę to robić. Pracuję jako dziennikarz, choć nim nie jestem – bo nie obiektywizuję, ale oceniam, oczywiście oddzielając informację od komentarza – i co gorsza nie umiem przestać. Zwłaszcza, że jest mnóstwo spraw wymagających opisania, naświetlenia, wskazania. Gdy chcę zabić, używam słowa, nie karabinu. Jest to metoda na życie, a nie tylko sposób zarabiania pieniędzy, który z filozofią nie miałby nic wspólnego.

ZagońRowerDoRoboty: Na rowerze przejechałam …
Agata Saraczyńska: Spory kawał życia. W dzieciństwie przegryzłam sobie język spadając z roweru podczas pierwszej lekcji jazdy – za dużo mówiłam o tym jak jest fajnie – miałam wtedy jakieś cztery lata. Na kartę rowerową zdawałam zakuta w gips po wypadku na nartach. Wszyscy się śmiali, że robię uprawnienia na wózek inwalidzki. Potem idąc piechotą wpadłam pod samochód i jeżdżenie o kulach komunikacją masową nasyciło mnie chorobliwą niechęcią do tłumu. Od 1982 roku jeżdżę rowerem z niewielkimi przerwami na ciążę i kolejne zdarzenia losowe. Jeżdżę po ulicach – najchętniej poza Polską – ale że mieszkam we Wrocławiu, to po naszych głównie. Lubię wyjeżdżać za miasto, ale odmawiam jeżdżenia po górach. Kategorycznie. Wolę pedałować 120 km po w miarę płaskim, niż 1 pod górę. Taki defekt, jestem cyklistą horyzontalnym i raczej indywidualnym. Maratony z setkami uczestników, rywalizacja, kompletnie mnie nie kręcą. W tłumie mogę jechać jedynie na Masie Krytycznej.

ZagońRowerDoRoboty: Na rowerze nie jeżdżę, gdy …
Agata Saraczyńska: Gdy dopadają mnie okoliczności uniemożliwiające pedałowanie. Włączam w to teraz także lód na nawierzchni, choć dawniej nie był mi on straszny. Zimą jeździłam składakiem o małych kółkach, teraz, z racji wieku i burzliwej przeszłości, jestem zbyt pouszkadzana, by pozwolić sobie na kolejne poważne kontuzje. Nie jeżdżę rowerem na zakupy robione 2 razy w miesiącu w ilościach hurtowych, które zwalniają mnie potem z myślenia o uzupełnianiu spiżarni rodzinnej. Staram się nie jeździć rowerem po spotkaniach z przyjaciółmi, podczas których pijamy wino. Powtarzam – staram się. Piwa i wódki nie piję. Nie jeżdżę rowerem gdy biegam na nartach, i gdy jadę daleko, by żeglować. Ale już wiem, że na jachcie warto mieć rower, wtedy wszędzie jest bliżej.

ZagońRowerDoRoboty: Jak Twoim zdaniem Polska wygląda „rowerowo” na tle innych krajów, jeżeli chodzi o jeżdżenie rowerem?
Agata Saraczyńska: Siermiężnie, gorzej niż azjatycko, choć widać jaskółki zmian. Mój redakcyjny kolega zapytał mnie nie tak dawno temu, czy nie czuję się gorsza jeżdżąc do pracy rowerem. Początkowo nie zrozumiałam grozy tego pytania. Kiedy zorientowałam się, że uznawał on samochód wizytówkę statusu, to z jeszcze większą zajadłością zaczęłam podkreślać swoje spedalenie. Jeśli dziennikarz, redaktor, ma takie wyobrażenie o świecie, to trudno się dziwić kierowcom ciężarówek, że spychają mnie na pobocze, że trąbią gdy jadę przed nimi. W Polsce rowerzysta traktowany jest jak śmieć, irytująca przeszkoda utrudniająca jazdę, a do tego ma jeszcze czelność stawiać żądania. A to ścieżek nam się zachciewa, a to europejskich standardów, a to zmian przepisów ruchu, które zrównałyby nas z innymi użytkownikami ruchu. Mieszkając w Berlinie, jeżdżąc po Amsterdamie, Paryżu, czy Helsinkach wiem, że daleko nam jeszcze do normalności. Tam na rowerach mijałam się z urzędnikami, szefami firm, kobietami na obcasach w strojach formalnych. Tu wciąż wszystkiemu winni są Żydzi, masoni i cykliści. No i ekoterroryści.

ZagońRowerDoRoboty: Pytają nas często „Jak zachęcić ludzi do dojeżdżania do pracy na rowerze?” Jaki jest Twój pomysł?
Agata Saraczyńska:  Jeździć. Pokazywać, że rower daje wolność, zdrowie, uśmiech. Banalnie, że to lepszy wariant życia w mieście i poza nim. Że jeżdżą fajni ludzie, którzy chcą czegoś od życia. Zamierzam w najbliższym czasie pokazywać w Gazecie, że rower to rodzaj sprzeciwu wobec bezsensu, miałkiej konsumpcji i marnego życia, to wybór podejmowany przez osoby myślące. Mam już listę kilku profesorów, dyrektorów, ważnych urzędników jeżdżących rowerami, chorych na „cyklozę”. To oni dają przykład, im nie jest wszystko jedno. A my, jako Gazeta Wyborcza, i ja – Agata Saraczyńska – jesteśmy za świadomym wyborem.

ZagońRowerDoRoboty: Jak ty „załapałaś” cyklozę?
Agata Saraczyńska: W naturalny sposób. W przeszłości moi przodkowie codziennie robili przejażdżki konne, spacerowali. Nie tylko mężczyźni uprawiali sport, ale i prababcie grały w tenisa, chodziły po górach, pływały. Jeździły na nartach, no i na rowerze. Oczywiście nie do pracy, ale rekreacyjnie. Dlatego dożywały sędziwego wieku mimo zgryzot wynikających z tragedii losu. Z domu wyniosłam przekonanie, że rower to fajna rzecz. Przyjaciel jak koń, o którego trzeba dbać i go szanować. Że to to nie tylko dobry patent na zdrowy tryb życia, ale szansa swobodnego przemieszczania się. To szansa na szybsze dotarcie tam, gdzie długo trzeba iść, a dojechać autem nie sposób. To szansa na omijanie korków, zobaczenie więcej, kontakt z ludźmi. Jadąc do pracy, nawet w paskudną pogodę, wracając do domu w stanie totalnego wykończenia robotą, po chwili pedałowania czuję, że mój mózg zaczyna pracować inaczej. Ruch, wysiłek, wiatr w uszach, uwalniają moje endorfiny, hormony szczęścia. Więc jadę i uśmiecham się do siebie w błogim samozadowoleniu. To uzależnia.

ZagońRowerDoRoboty: Jak postrzegasz to co robimy?
Agata Saraczyńska: Pełen szacun, nie tylko dlatego, że zaganiacie, ale pokazujecie, że warto się angażować, zmieniać. Człowiek, który zgadza się na zastaną, a nieakceptowalną rzeczywistość zamiera. Żyjcie długo, i zaganiajcie szczęśliwie. Chętnie Wam pomogę.

Agata Saraczyńska – cyklistka, dziennikarka. Pasjonatka historii, kultury i natury. Pracuje w Gazecie Wyborczej od 1992 roku. Jeździ rowerem już 43 lata, świadomie wybiera go jako środek komunikacji miejskie od 1982 roku.

„Bydgoszcz ruszyła… tym razem to nie Tour de Pologne, ani żaden inny klasyk kolarski… to coś więcej. Bydgoszcz ruszyła do pracy rowerem.
Osobiście jeżdżąc prawie codziennie rowerem nie było to dla mnie może święto… ale okazja by urozmaicić sobie drogę do pracy. Dzisiaj dzięki wsparciu cukierni „Słodkie Pokusy” miałem okazję zatrzymać niejednego rowerzystę i dać mu ciastko na śniadanie… mała rzecz a uśmiechów wywołała wiele. Uśmiechów i zdziwienia:
- a to Pan nie jest Policjantem w przebraniu i mandatu nie dostane? (stałem na skrzyżowaniu przy światłach)
- a to naprawdę za darmo?
Widać jesteśmy przyzwyczajeni do podstępów. Ale to nie był podstęp i w następnych dniach nie będzie… będzie za to słodka nagroda dla tych co rower już wybrali.
Zaczęło się też oplakatowanie rowerów: pojawiły się pierwsze „oznakowane” rowery. Znak, że akcja ma sens i ktoś chce ją promować….
[nggallery id=2]

I namawianie ludzi w swojej firmie. Z mój zakład pracy ma rowery namówiliśmy władze by pożyczyły je chętnym pracownikom. I dwie osoby się znalazły…przez tydzień będą mogły spróbować swoich sił. Monika i Bartek będą mieli okazję zobaczyć czy warto. Bart zdecydował się że będzie codziennie pisał kilka zdań o swoim postrzeganiu miasta z poziomu siodełka… zachęcamy do zerkania na stronę Bydgoszczy Rowerowej by śledzić losy tego cyklisty.

Do tego pozytywny odzew mediów. Znak że rower to naprawdę dobry wynalazek. Czy to dużo czy nie? ciężko ocenić… ale dla uśmiechów tych którzy dostawali ciastka warto było wstać wcześniej rano…

Więcej o Bydgoszczy jeszcze dziś wieczorem pojawi się na stronie Bydgoszczy Rowerowej

PS. Niestety pełne ręce ciastek nie pozwoliły na robienie zdjęć….ale z pomocą przyszedł reporter jednej z bydgoskich gazet: Gazeta Pomorska>>„